DOTACJE - WSPRACIE - DZIAŁALNOŚĆ MIASTA

Jednym z polskich miast, które od lat boryka się z problemem zanieczyszczonego powietrza jest Kraków. Każdego roku z powodu złego stanu powietrza przedwcześnie umiera około 400 mieszkańców tego miasta. Problem występuje przede wszystkim w okresie grzewczym, a głównym źródłem zanieczyszczenia powietrza jest niska emisja, czyli spalanie węgla i drewna w domowych piecach czy kominkach. Użytkownicy jakichkolwiek palenisk na paliwa stałe często palą w nich węglem niższej jakości, śmieciami czy nawet starymi meblami. Z pieców wydobywa się wtedy szkodliwy pył, rakotwórczy benzo[a]piren oraz inne szkodliwe substancje. Powietrze zawierające ww. składniki nazywamy smogiem.

Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem często niesie ze sobą poważne konsekwencje zdrowotne. Smog może doprowadzić m.in. do raka płuc, zawału serca, udaru mózgu, alzheimera. Bywa również powodem nadciśnienia tętniczego, bezpłodności czy też przedwczesnego porodu lub obumarcia płodu. Smog jest najbardziej niebezpieczny dla dzieci i dla kobiet w ciąży oraz dla osób borykających się z chorobami układu oddechowego lub układu krążenia. Krakowskie badania pokazują, że ciężarne kobiety, które oddychają powietrzem zanieczyszczonym pyłem i benzo[a]piranem rodzą dzieci mniejsze, o niższej wadze, z mniejszym obwodem głowy i o mniejszej pojemności płuc.

PROGRAM OGRANICZANIA NISKIEJ EMISJI

Aby uchronić mieszkańców od trującego smogu Kraków podjął  walkę o czyste powietrze, wprowadzając Program Ograniczania Niskiej Emisji. Polega on na wsparciu finansowym mieszkańców w zmianie ogrzewania na proekologiczne. W 2016 roku krakowianie mogli liczyć na 100-procentowe pokrycie kosztów modernizacji ogrzewania. W 2017 roku miasto udzielało 80-procentowej dotacji, a w 2018 roku 60-procentowej. Aby dodatkowo zachęcić mieszkańców do korzystania z programu i likwidacji palenisk na paliwo stałe, urząd miasta zaprosił do współpracy Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS).

chcesz wiedzieć więcej?

WSPARCIE MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ

Od 2018 roku mieszkaniec Krakowa, który uzyskał z Urzędu Miasta dotację do wymiany ogrzewania w wysokości 80% lub 60% może również liczyć na dopłatę dla zmieniających system ogrzewania z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Korzystając z pomocy Urzędu i MOPS inwestor nie musi pokrywać żadnych kosztów wykonanych prac. Należy jednak pamiętać, że aby skorzystać z programu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej trzeba spełnić konkretne warunki – brane pod uwagę są między innymi dochody wnioskodawcy i osób wspólnie zamieszkujących oraz sprawdzany jest rzeczywisty stan nieruchomości i warunki mieszkalne. Między innymi na podstawie tych czynników wyliczana jest wysokość udzielanych świadczeń.

Jeśli ktoś nie zakwalifikował się do dopłaty dla zmieniających ogrzewanie może skorzystać z jednorazowych dopłat do rachunków za ogrzewanie. W tym programie nie sprawdza się stanu nieruchomości, a dochody przypadające na osobę w rodzinie mogą być wyższe niż w przypadku dopłat dla zmieniających ogrzewanie.

DARMOWA KOMUNIKACJA MIEJSKA

Kolejnym czynnikiem przyczyniającym się do powstawania smogu jest bez wątpienia duża ilość samochodów w mieście, a co za tym idzie większa ilość spalin wydalanych do atmosfery. W związku z tym oprócz Programu Ograniczania Niskiej Emisji, Kraków wprowadził również darmową komunikację miejską w dniach, w których przekroczone są dopuszczalne normy stężenia szkodliwych pyłów.

Informację o zanieczyszczeniu powietrza mieszkańcy Krakowa mogą uzyskać m.in. z tablic informacyjnych, które miasto zamontowało w niektórych lokalizacjach czy też z krakowskich stron internetowych (m.in. krakow.pl, zikit.krakow.pl). Sposób przekazywania społeczeństwu wiadomości o bezpłatnej komunikacji w danym dniu jest w dalszym ciągu doprecyzowywany. Wprowadzając bezpłatne przejazdy Kraków próbuje nakłonić mieszkańców do pozostawienia swoich samochodów na rzecz komunikacji miejskiej, dzięki czemu ilość spalin emitowanych do atmosfery zostaje ograniczona. Z bezpłatnej komunikacji miejskiej mogą skorzystać kierowcy, posiadający samochód osobowy i jego ważny dowód rejestracyjny. Kierowca może zabrać ze sobą tyle osób towarzyszących ile zmieściłoby się w jego samochodzie.

AUTOBUSY ELEKTRYCZNE I HYBDRYDOWE

Czystość powietrza to kwestia, która coraz częściej jest brana pod uwagę przy projektowaniu systemów komunikacji miejskiej. Z powodu silnego i częstego zanieczyszczenia powietrza w Krakowie miasto postanowiło inwestować w nowoczesne i ekologiczne autobusy z napędem hybrydowym oraz bezemisyjne autobusy elektryczne.

 

Napęd hybrydowy bardzo dobrze sprawdza się w ruchu miejskim. Autobus z takim rozwiązaniem wykorzystuje silnik elektryczny podczas zatrzymania oraz przy niewielkich prędkościach. Emituje znacznie mniej zanieczyszczeń, zużywa stanowczo mniej paliwa, poziom hałasu jest dużo mniejszy przez co jest bardziej przyjazny dla środowiska niż tradycyjne autobusy z silnikami diesla. MPK (Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne) w Krakowie planuje zwiększać liczbę autobusów elektrycznych i hybrydowych w mieście. Regularnie pozyskuje pieniądze na zakup nowych i przyjaznych dla środowiska autobusów i organizuje przetargi na ich dostawę do miasta. W stolicy małopolski powstaje coraz więcej stacji do ładowania autobusów elektrycznych. W przyszłości miasto planuje wykorzystywać w transporcie publicznych wyłącznie ekologiczne pojazdy.

PARKINGI PARK&RIDE (P+R) I WAVELO

W stolicy Małopolski pojawia się coraz więcej parkingów typu PARK&RIDE (P+R) – parkuj i jedź. Osoby z okolicznych miejscowości mogą zaparkować swój samochód w specjalnie przeznaczonych do tego celu miejscach i mogą przesiąść się do komunikacji miejskiej. Parkingi PARK&RIDE budowane są zazwyczaj w punktach przesiadkowych np. przy pętlach tramwajowych.

 

Z racji, że Kraków próbuje nakłonić mieszkańców nie tylko do korzystania z komunikacji miejskiej, ale również do uprawiania sportu, często blisko parkingów P+R znajduje się stacja rowerów miejskich WAVELO, która umożliwia mieszkańcom i przyjezdnym wypożyczenie roweru miejskiego. System WAVELO utrzymywany jest ze środków własnych operatora, umów sponsorskich oraz z opłat użytkowników. Wypożyczenie roweru można sfinalizować korzystając z naliczania minutowego lub z pakietów miesięcznych i rocznych. Zyski przeznaczane są głównie na budowanie nowych stacji w mieście.

SMOG FREE TOWER

Kraków jest pierwszym miastem w Polsce, które inwestuje również w Smog Free Tower czyli największe oczyszczacze powietrza. Smog Free Tower jest to wieża, która do walki ze smogiem wykorzystuje opatentowaną technologię jonizacji do oczyszczania powietrza – filtruje 30 tysięcy metrów sześciennych powietrza na godzinę, zużywając do tego mniej elektryczności niż bojler. Jest w stanie oczyścić powietrze w promieniu kilkunastu metrów. Pierwszy Smog Free Tower zamontowano w 2018 roku w Krakowie w Parku Jordana.

Linki do programów i działalności miejskich:

Program Ograniczania Niskiej Emisji – Kraków
http://www.bip.krakow.pl/?dok_id=93688

Dopłaty Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej dla osób zmieniających system ogrzewania
https://mops.krakow.pl/mops/219927,artykul,doplaty_dla_zmieniajacych_system_grzewczy.html

Dopłaty Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej dla zwiększonych kosztów grzewczych
https://mops.krakow.pl/mops/211787,artykul,doplaty_do_zwiekszonych_kosztow_grzewczych.html

Parkingi PARK&RIDE (P+R)
http://kmkrakow.pl/parkuj-i-jedz.html

Wavelo
https://wavelo.pl/